Slide 1
Slide 2
Slide 3
Slide 4
Slide 4
Slide 4
Slide 5
Slide 6
Slide 7
Geschiedenis van de nonnen

De zusters van Breda van de congregatie ‘ Alles voor Allen’, hebben in de geschiedenis van het
St. Elisabeth Hospitaal een zeer belangrijke rol vervuld. Ze gaven sedert de opening van het Gasthuis in december 1855 tot aan 1987 hun liefdevolle toewijding aan de verzorging van de zieken , waarbij de lijfspreuk was ‘Alles voor Allen’  zoals de naam van hun congregatie luidt.

Hier leest u een korte beschrijving over de toegewijde zorg van de zusters gedurende 132 jaar.
Deze compilatie is overgenomen uit diverse  boeken die in de loop van haar bestaan over het St. Elisabeth Hospitaal zijn geschreven.

Zoals het begon

Vóór 1855 ontbrak het aan een algemeen hospitaal op Curacao. Thuisverpleging was gangbaar.
De overheid had voorzieningen die bestonden uit quarantaine gebouwen voor lijders aan ongeneeslijke ziekten, door deze mensen te isoleren van de gemeenschap.

De Rooms katholieke kerk ging in de loop van de 19e eeuw een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van het hospitaalwezen door de zorg voor de minderbedeelden onder wie voornamelijk slaven en vrijgelatenen op zich te nemen.

Zo ontstond in februari  1855 het plan voor de bouw van een ziekenhuis. Aangezien de financiële middelen ontbraken werd begonnen met  een bestaand ruim woonhuis in de Ijzerstraat in Otrobanda . Op verzoek van Mgr. Nieuwindt kwamen in oktober 1855 de eerste  drie zusters afkomstig uit Breda aan op Curacao  om zich te wijden aan de verzorging van de zieken.
De congregatie van deze zusters  had de naam  “Alles voor Allen”. Dat was ook de lijfspreuk voor de verleende zorg.
Na aankomst op Curacao werd zuster  Maria Ursula tot overste benoemd. Zij behoorde tot de eerste drie religieuzen die op Curacao aankwam.
Zij voerde daarmee ook de dagelijkse leiding  over de werkzaamheden  van het Gasthuis.
Tot 1972 is de verpleegkundige leiding in handen gebleven van de religieuzen.

nonnenHet  leven van de zusters
Het Gasthuis werd  geopend op 3 december 1855.  In de loop der jaren kwamen meerdere zusters naar Curacao. Het bestaan van de zusters was zwaar en ze maakten lange dagen want naast de zorg van de zieken zorgden de zusters ook voor de huishouding: te weten de keuken, de bakkerij,  de wasserij en de schoonmaak.

Naast de lange werkdagen , men kende geen werktijden want men werkte totdat het werk af was, hadden de zusters elke week minstens tweemaal  ‘s nachts een waakbeurt. Ze werkten zodoende overdag en ’s nachts. Hierin kwam pas in 1936 verandering  met vaste weekwaken.

Naast de zorg van de zieken, kwam ook de zorg van de melaatsen en krankzinnigen aan de zusters toe. In 1862 brak de pokken epidemie uit op het eiland en ook hier werd een beroep gedaan op de zusters voor verzorging.

Bij de verzorging  van de zieken gingen de zusters voorzichtig te werk om besmetting te voorkomen.
Dit mocht niet baten, want ook een aantal van de zusters  werd getroffen door de besmettelijke ziekten die er heersten en kwamen daaraan te overlijden. Dit bracht een extra werkbelasting voor de  overige zusters.  

De zusters hadden weinig ontspanning en namen nooit vakantie.  Ze werkten door tot ze niet meer konden. Hun leven was gewijd aan de verzorging van de zieken.
Het was pas in 1960 dat er een vakantieregeling werd ingesteld waarbij in beginne zij om de 10 jaar ,hetgeen later teruggebracht werd tot 3 jaar, hun familie in Nederland konden bezoeken.

Het aantal patiënten groeide na de verhuizing naar het nieuwe ziekenhuis op het Rif; maar dit was niet  vanzelfsprekend voor de groei van het aantal religieuze zusters. Zo bleek bijvoorbeeld in 1925  dat drie zusters de zorg hadden over ongeveer 70-80 mannelijke patiënten.
De vraag aan het moederhuis in Breda om uitbreiding van het aantal zusters voor het Gasthuis op Curacao, werd niet altijd gehonoreerd. 

Ontwikkelingen in de tijd
In 1910 kwam de eerste gediplomeerde verpleegster  uit Nederland, namelijk zuster Odrada zij assisteert ook bij operaties; In het zelfde jaar slaagde zuster Dympha voor apothekersassistente. Hiermee werd de stap gezet om op bescheiden schaal medicijnen te maken onder toezicht van de apotheker.

nonnen_botika

In dit zelfde jaar werd het eerste  Röntgenapparaat aangeschaft. Zuster Martina die in Breda een opleiding gevolgd heeft  is belast met bediening van het apparaat en het ontwikkelen van de foto’s.

Met de komst van zuster Rogeria in 1939 werd geleidelijk nieuwe theorieën  over sterilisatie geïntroduceerd.

In 1941 werd  gestart met een verpleeg kursus  voor verpleegkundige A voor leken, aangezien de congregatie van Breda geen nieuwe zusters kon sturen naar Curacao daar zij in Nederland zelf nodig waren .Maar ook speelde de oorlogsjaren een rol hierin.
De jonge Curacaose vrouwen die  in de verpleging werden aangenomen stonden onder de strenge leiding van de religieuzen en werd van hen gehoorzaamheid  verwacht. De religieuzen kenden  immers niet anders.
Ook  deze leken zusters  moesten lange dagen maken  en hadden weinig vrije tijd.

In de loop der tijd deden ook in andere diensten, leken hun intrede om de zusters te helpen met de vele taken.
                                                                   
Het bestuur van het  hospitaal voorzag in het levensonderhoud van de religieuzen. Tot 1971 kregen zij geen salaris en woonden ze op de zolder van het  ziekenhuis in kleine kamertjes .
Het bestaan van de zusters was zeer sober. Ze hadden een hekel aan verspilling. Door besparing op het religieuze personeel werd  zodoende  aanschaf van apparatuur en uitbreiding aan het gebouw  gerealiseerd.

Afsluiting  na een verblijf van 132 jaar op Curacao
Aan het eind van de jaren vijftig ontstond een omwenteling . Het moederhuis in Breda had ook in andere landen waaronder Afrika  missiewerk en zodoende  werd overwogen de aktiviteiten van de religieuzen op Curacao af te bouwen en over te dragen aan de lokale bevolking.
Zodoende werden de werkzaamheden van de zusters steeds meer overgenomen door leken, en raakten zij geleidelijk aan in de minderheid.

De ontwikkelingen van 1969 met sociale onlusten onder de bevolking  bracht voor de zusters onzekerheid en teleurstelling, zeker nadat ze hun leven lang  ‘Alles voor Allen’ hadden gegeven.
Tussen 1969 en 1972 keerden vele  zusters terug naar Nederland. De acht zusters die achterbleven kwamen nu onder leiding  te staan van de eerste Antilliaans verpleegkundig directrice zr. R. Pieters. Zij nam deze funktie over van zuster Lioba die sedert 1957 deze funktie bekleedde.

In 1987 kwam een einde aan 132 jaren van zorg door de zusters van Breda. En keerden ook de laatste zusters terug naar Nederland. 

Gedurende die 132 jaar heeft de congregatie van Breda,  242 religieuzen naar Curacao gezonden. Het St. Elisabeth Hospitaal is een creatie van deze religieuze grondlegsters.